انتشارات شهرتاش |
آیا امیدوارید فرزندتان به ایدهها و دیدگاههای زبان دیگری دسترسی داشته باشد؟ آیا رویای پسرتان را در سر میپرورانید که به راحتی بین زبانهای مختلف جابجا شود، در حالی که شما در حال خوردن نوشیدنی هستید و غروب آفتاب ایتالیا را تماشا میکنید؟ آیا رویای سفر به پاریس با دختری را در سر میپرورانید که میتواند مانند یک فرد محلی مذاکره کند؟
عالی! پس چه زمانی باید آنها را به یادگیری زبان خارجی تشویق کنید؟ آیا به محض اینکه بتوانند صحبت کنند، یا باید تا زمانی که به زبان انگلیسی مسلط شوند، صبر کنید؟
خب، همه محققان موافقند که هرچه کودک زودتر شروع به یادگیری زبان دوم کند، بهتر است، به دلایل متعدد. برخی از محققان میگویند که مهارتهای یادگیری زبان دوم در سن ۶ یا ۷ سالگی یا قبل از آن به اوج خود میرسد. برخی دیگر ادعا میکنند که این بازه زمانی تا زمان بلوغ ادامه دارد. اما همه آنها موافقند که یادگیری زبان جدید برای کودک پس از بلوغ بسیار دشوارتر است. در زیر، تمام دیدگاههای غالب و استدلالهای پشتیبان آنها را برای مرجع خود به عنوان وسیلهای برای کمک به شما در تصمیمگیری آگاهانهتر خواهید یافت.
چرا از سن ۳ یا ۴ سالگی شروع کنیم؟
اگر چند سال پیش این سوال را میپرسیدید، همه طوری به شما نگاه میکردند که انگار یک موجود فضایی هستید. برای کودکانی که حتی سه سال دارند، با توجه به اینکه هنوز زبان مادری خود را به خوبی یاد نگرفتهاند، غیرقابل تصور بود که بتوانند زبان دوم را یاد بگیرند.
با این حال، امروزه یافتههای تحقیقاتی چیز کاملاً متفاوتی را نشان میدهند. مطالعات دانشگاه هاروارد تأیید میکند که اگر کودکان در سنین پایینتر زبان دوم را یاد بگیرند، خلاقیت، مهارتهای تفکر انتقادی و انعطافپذیری ذهن به طور قابل توجهی افزایش مییابد. سالهای پیشدبستانی، به ویژه سه سال اول زندگی، دورهای حیاتی در زندگی کودک تلقی میشوند. این زمانی است که پایههای نگرش، تفکر و یادگیری، از جمله موارد دیگر، گذاشته میشود.
استفاده از این توانایی طبیعی بسیار تشویق میشود زیرا یادگیری زبان دوم به آسانی یادگیری زبان اول است. ممکن است بار سنگینی به نظر برسد، اما در واقع اینطور نیست. مغز انسان چیز فوقالعادهای است. از لحظه تولد، ما با شش روش اصلی یاد میگیریم:
• بینایی
• چشایی
• بویایی
• صدا
• لامسه
• انجام دادن.
بر اساس اطلاعاتی که در چند سال اول زندگی خود به دست میآوریم، هر آنچه آموختهایم، بعداً در زندگی رشد میکند. تحقیقات نشان داده است که ۵۰٪ از توانایی یادگیری ما تا ۴ سالگی و ۳۰٪ دیگر تا ۸ سالگی توسعه مییابد. به همین دلیل است که کودکان سه ساله تشویق میشوند زبان دوم را یاد بگیرند. با این حال، این بدان معنا نیست که ۸۰٪ از دانش یا هوش یک فرد قبل از ۸ سالگی شکل میگیرد. این به سادگی به این معنی است که کودکان مسیرهای اصلی یادگیری خود را در طول چند سال اول زندگی خود توسعه میدهند.
مطالعات نشان داده است که هرچه یادگیرنده کوچکتر باشد، بیشتر میتواند تلفظها را بپذیرد و صداهای جدید را بازسازی کند. و کودکان حدود سه یا چهار ساله میتوانند از طریق بازی یاد بگیرند زیرا هنوز با حقایق و اطلاعاتی که نیاز به ذخیره و ارزیابی دارند، غرق نشدهاند، چیزی که با بزرگتر شدن ما اتفاق میافتد. «کودکان دوزبانهای که از سنین پایین زبان دوم را یاد میگیرند، در هر دو زبان مانند یک فرد بومی صحبت میکنند.»
بعد از سالهای نوجوانی، مغز تغییر میکند و یادگیری یک زبان خارجی را برای یک بزرگسال بسیار چالشبرانگیز میکند. این بدان معنا نیست که آنها نمیتوانند آن را یاد بگیرند؛ فقط به این معنی است که آنها این کار را مانند یک کودک انجام نخواهند داد، زیرا مکانیسمهایی که به یادگیری زبان کمک میکنند، مانند سنین ۲ تا ۵ سال نیستند.
کودکان اگر زبان دوم را در جوامع خانوادگی خود، به جای کلاس درس، یاد بگیرند، آن را بهتر یاد میگیرند.
و علاوه بر تسلط بیشتر، کودکان دوزبانه نه تنها زودتر از سایر همسالان تکزبانه خود به دو زبان صحبت میکنند، بلکه در انجام کارهایی که نیاز به تغییر توجه دارند نیز بهتر عمل میکنند. همچنین، تحقیقات نشان داده است که کودکانی که ابتدا به زبان مادری خود تسلط یافته و سپس زبان دوم را یاد گرفتهاند، در زبان خارجی مسلط شدهاند، اما هرگز نتوانستهاند به سطح عالی کسانی برسند که هر دو زبان را یکجا یاد گرفتهاند.
در مورد کودکان خانوادههای دوزبانه چطور؟
همه چیز به موقعیتی که خانواده در آن قرار دارد بستگی دارد. به عنوان مثال، کودکی که از مادری بریتانیایی و پدری ایتالیایی ساکن بریتانیا متولد شده است، میتواند از همان لحظه تولد شروع به یادگیری هر دو زبان کند.
از سوی دیگر، کودکی که در سن مدرسه است، مثلاً از آلمان، که به بریتانیا مهاجرت میکند، مجبور است هرچه سریعتر زبان جدید – انگلیسی – را یاد بگیرد. بسته به سن کودک، رسیدن به سطح یک انگلیسی زبان بومی میتواند چند سال طول بکشد. این امر به راحتی یا به سرعت اتفاق نمیافتد، بنابراین توصیه میشود والدین در این موارد انتظارات بالا (غیرواقعبینانه) در مورد یادگیری زبان دوم نداشته باشند.
چرا یادگیری در اوایل نوجوانی (۱۱ تا ۱۳ سالگی)؟
مطالعهای روی ۱۷۰۰۰ کودک بریتانیایی که در مدرسه زبان فرانسه میآموزند، نشان داده است که کودکانی که یادگیری را از یازده سالگی شروع کردهاند، در مقایسه با کودکانی که از حدود هشت سالگی شروع کردهاند، در آزمونهای مهارت زبان دوم عملکرد بهتری داشتهاند. تاکنون، این مطالعه خاص، بزرگترین مطالعهای است که تاکنون در مورد یادگیری زبان خارجی توسط کودکان در محیط کلاس درس انجام شده است. این یافتهها با یافتههای سایر مطالعات روی دانشآموزان دانمارکی که انگلیسی یاد میگیرند و کودکان سوئیسی که فرانسوی یاد میگیرند، مطابقت دارد.
همچنین، مشخص شده است که نوجوانانی که قبل از ۱۵ سالگی یک زبان خارجی یاد میگیرند، تلفظ بهتری از زبان دوم دارند که تقریباً شبیه به زبان مادری توصیف میشود. با این حال، باز هم، هر چه یادگیری زبان دوم را در سنین پایینتر شروع کنند، لهجهای شبیه به زبان مادری پیدا میکنند. از سوی دیگر، کودکان بالای ۱۵ سال و همچنین بزرگسالان، در یادگیری یک زبان جدید بهتر از کودکان کوچکتر عمل میکنند. دلیل این امر این است که محدودیتهای تجربی و شناختی در کودکان خردسال نسبت به نوجوانان و بزرگسالان وجود دارد که به آنها اجازه میدهد سریعتر یاد بگیرند.
اگر زبان دوم جایگزین زبان اول شود چه؟
در این صورت، اگر زبان اول به درستی توسعه نیافته باشد و کودک مجبور به یادگیری زبان دوم شود، خطراتی وجود دارد که باید از آنها اجتناب شود.
در مورد والدینی که فرزندان خود را مجبور به صرف زمان بیشتر برای یادگیری زبان دوم میکنند، باید مراقب باشند. شاید کودک مجبور شود برخی از موضوعات دیگر را کاهش دهد یا حتی حذف کند تا زمان کافی برای اختصاص دادن به یادگیری زبان دوم پیدا کند. آیا این چیزی است که شما برای فرزندتان میخواهید؟ با این حال، زبانآموزان بزرگتر، زبانآموزان کارآمدتری هستند و به زمان کمتری برای “تسلط” بر چیز جدید نیاز دارند. بنابراین، وقتی یادگیری تلفظ مشابه زبان مادری زیاد مورد توجه نیست، نوجوانان به خوبی عمل میکنند.
در مورد کودکان دوزبانهای که کلمات را از دو زبان خود مخلوط میکنند چه؟ آیا باید نگران این موضوع باشید؟
برای کودکانی که دو زبان یاد میگیرند، مخلوط کردن کلمات از یک زبان به زبان دیگر رایج است. این “تغییر کد” یا “ترکیب کد” نامیده میشود و چیزی نیست که باید شما را نگران کند. و مطمئناً این نشانهای از مشکل دوزبانگی آنها نیست، بنابراین میتوانید نفس راحتی بکشید.
در واقع، این یک شکل طبیعی از استفاده از زبان در بین افرادی است که دو زبان را یاد میگیرند و به عنوان یک شکل پیچیده اما غنی از گفتمان تلقی میشود. بله، ممکن است با دیدگاههایی مواجه شوید که تغییر زبان را از سوی متخصصان آموزش و بهداشت محکوم میکنند و آن را مانعی برای رشد زبان کودکان میدانند. با این حال، شواهد نشان میدهد که همه گویندگان دوزبانه (صرف نظر از سنشان) هر از گاهی تغییر زبان میدهند، که این نشانهای از اختلال یا سردرگمی زبان نیست.
وقتی صحبت از کودکان پیشدبستانی میشود که زبان دوم را یاد میگیرند، میتوانند به دلایل زیادی تغییر زبان دهند. با توجه به اینکه کودکان دوزبانه معمولاً در هر دو زبان به یک اندازه مهارت ندارند، هنگام مکالمه با دیگران تغییر زبان میدهند. آنها گاهی اوقات کلماتی را انتخاب میکنند که با آنها آشناتر هستند، صرف نظر از اینکه از کدام زبان آمدهاند. البته این منجر به مخلوط کردن کلمات از هر دو زبان در یک جمله میشود.
همچنین باید توجه داشت که کودکان دوزبانه (حتی کودکان دو ساله) به طور قابل توجهی با ترجیحات زبانی فردی که با او مکالمه میکنند، آشنا هستند. این امر آنها را کاملاً قادر میسازد تا از بهترین ویژگیهای هر دو زبان برای رساندن پیام خود به همسالانشان استفاده کنند. بنابراین، دیدن کودکان دوزبانه که از زبانی که شریک مکالمهشان بیشتر به آن علاقه دارد استفاده میکنند، غیرمعمول نیست!
کودکان دوزبانه وقتی به سن چهار سالگی میرسند، بیشتر از اینکه در اجتماع و مکانهای عمومی از کدام زبان استفاده کنند، آگاه هستند. همچنین میتوانید انتظار داشته باشید که آنها واژگان کافی را هم در زبان مادری و هم در زبان دوم خود توسعه داده باشند و بتوانند مکالمه را به یک زبان ادامه دهند، نه اینکه مجبور به تغییر زبان شوند. واضح است که کودکان خردسال زبانآموزان معجزهآسایی با پتانسیل و تواناییهای بالایی هستند که ما والدین باور نداریم که آنها در چنین سن کمی بتوانند داشته باشند!
عوامل زیادی میتوانند در یادگیری موفقیتآمیز زبان دوم نقش داشته باشند، که روشهای تدریس مورد استفاده در محیط مدرسه از جمله مهمترین آنها هستند. همچنین، زبانآموزان جوان و دوزبانه بسیار باهوش هستند و میتوانند به راحتی از یک زبان به زبان دیگر با سهولت نسبی تغییر دهند تا توجه همسالانی که با آنها مکالمه میکنند، خانواده و جامعه خود را جلب کنند.
و اگرچه تحقیقات هنوز در مورد سن مناسب برای شروع یادگیری زبان دوم توسط کودک قطعی نیست و نتایج متناقضی دارد، اما همیشه میتوانید به کودک نوپای خود فرصت یادگیری بدهید. اگر میبینید که آنها در حال تقلا هستند، شما بهتر از هر متخصصی میدانید که چه کاری باید انجام دهید. به هر حال، همیشه زمان برای یادگیری چیزهای جدید وجود دارد، حتی در سنین کمی بالاتر. https://www.parent.com/blogs/conversations/2023-the-best-age-for-kids-to-learn-a-second-language#:~:text=Is%20it%20as%20soon%20as,age%20of%206%20or%207
